Arkivi i Radio Televizionit Shqiptar do t’i nënshtrohet një procesi të plotë digjitalizimi, me financim dhe realizim nga Fondacioni Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF). Njoftimi i bërë më 2 nëntor nga drejtoresha e përgjithshme e RTSH-së, Eni Vasili, e vendos në qendër të projektit ruajtjen e fondit audiovizual të transmetuesit publik, përfshirë materiale në shirita dhe bobina që rrezikojnë degradimin.
Vendimi është marrë nga bordi i AADF-së, pas kërkesave të drejtuesve të RTSH-së dhe studimeve të kryera për projektin. Nisma synon mbrojtjen e regjistrimeve që dokumentojnë dekada të krijimtarisë artistike dhe jetës publike shqiptare.
Mijëra orë regjistrime përballë degradimit
Fondi përfshin filma, dokumentarë, koncerte dhe produksione të tjera të realizuara ndër vite nga RTSH. Vasili e përshkroi atë si një fond arkivor 75-vjeçar, duke theksuar se mijëra orë regjistrime në mbartës fizikë përballen me rrezikun e humbjes së pakthyeshme.
“Ky është një moment historik për pasuritë dhe memoriet tona kombëtare”, u shpreh ajo, duke e lidhur digjitalizimin me ruajtjen e kujtesës kulturore të vendit.
Ruajtja e materialit dhe vlera e tij dokumentare
Për trashëgiminë audiovizuale, kalimi nga mbartësi analog në format digjital krijon mundësi për mbrojtjen dhe përdorimin e regjistrimit pa iu drejtuar vazhdimisht origjinalit fizik. Një arkiv i tillë ka vlerë si për historinë e radios dhe televizionit, ashtu edhe për studimin e muzikës, interpretimit dhe gjuhës së imazhit në periudha të ndryshme.
Për dokumentaristët dhe studiuesit, regjistrimet arkivore mund të shërbejnë si dëshmi të drejtpërdrejta të një epoke: nga mënyra e inskenimit të një koncerti te intervistat, kronikat dhe veprat që kanë formësuar kulturën televizive. Vlera e tyre lidhet me ruajtjen e përmbajtjes dhe të kontekstit në të cilin ajo është prodhuar.
Në njoftim nuk janë publikuar ende buxheti, afati i realizimit dhe specifikimet teknike të projektit. Digjitalizimi është prezantuar si një proces që do të realizohet, pa një datë të shpallur për përfundimin e tij.
“RTSH Arkiv”, kanali për ndjekjen e materialeve
Paralelisht me ruajtjen e fondit, RTSH ka krijuar edhe një kanal të dedikuar për prezantimin e materialeve arkivore në YouTube. “RTSH Arkiv”, i prezantuar në mars 2026, përfshin filma shqiptarë, telekomedi, skeçe humoristike, spektakle, dokumentarë dhe emisione historike.
Kanali pasurohet periodikisht me materiale dhe synon t’ia afrojë këtë fond publikut brenda e jashtë Shqipërisë. Ai është një hap i veçantë në shpërndarjen e përmbajtjes ekzistuese; njoftimi i ri për AADF-në lidhet me financimin e digjitalizimit të plotë të arkivit.
Publiku mund t’i ndjekë materialet e publikuara në kanalin zyrtar “RTSH Arkiv” në YouTube.
Komentet